S20 Bildirgesi Doğal Afetlere Karşı Dayanıklılığın Teknolojiyle Güçlendirilmesini Öneriyor

Science (S20), doğal tehlikelere ve afetlere karşı dayanıklılığın teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle güçlendirilmesini ele alan bir bildirge yayımladı. Bildirgede TÜBA’nın da paydaşları arasında yer aldığı belirtiliyor. Metin, afet risklerinin azaltılmasında bilimsel bilginin, teknolojik gelişmelerin ve ülkeler arası işbirliğinin belirleyici olduğunu vurguluyor.

Afetlerin etkisi sınırları aşıyor

Bildirge, doğal tehlikelerin etkilerinin dünya genelinde giderek çeşitlendiğine ve karmaşıklaştığına dikkat çekiyor. Afetlerin yalnızca etkilendikleri bölgeleri değil; küresel tedarik zincirlerini, finans piyasalarını, çevresel kaynakları ve toplumsal yaşamı da etkileyebildiği ifade ediliyor. İklim değişikliği, plansız kentleşme, arazi kullanımı ve altyapı yetersizliklerinin kayıpları artırabildiği de metinde yer alıyor.

Teknolojinin hazırlık, müdahale ve iyileşmedeki rolü

Bildirgede teknolojinin afet yönetiminin her aşamasında etkin biçimde kullanılması öneriliyor. Yeryüzü gözlemi, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, sayısal modelleme, dijital ikiz, insansız hava araçları ve yapay zekânın bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu teknolojilerin etkisinin artırılması için veri altyapısının güçlendirilmesi, teknik ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve finansmana adil erişimin sağlanması çağrısı yapılıyor.

Metinde ayrıca güvenilir, güncel ve birlikte çalışabilir veri altyapılarının geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerin yüksek çözünürlüklü verilere, bilişim altyapısına ve yeni teknolojilere erişiminin desteklenmesi, çözümlerin ülkelerin ve toplulukların koşullarına uygun geliştirilmesi isteniyor. Teknolojinin insan uzmanlığının yerine değil, onu destekleyecek biçimde kullanılması da bildirgede öne çıkan bir öneri olarak yer alıyor.

Çok paydaşlı işbirliği ve sınır aşan dayanışma

Bildirge, hükümetler, akademi, sanayi, sivil toplum, yerel topluluklar ve uluslararası kuruluşlar arasında sürdürülebilir ortaklıkların kurulmasını talep ediyor. Afet risklerinin sınır aşan niteliğine dikkat çekilerek veri, deneyim, uzmanlık ve teknolojik imkânların ülkeler arasında paylaşılmasının önemi vurgulanıyor. Metne göre uluslararası işbirliği tek yönlü bir bilgi ya da teknoloji aktarımı değil, eşit ortaklıkla birlikte üretilen çözümler anlamına gelmeli.

Bildirgede afetlerin tamamen önlenemeyeceği belirtilirken, bilimsel bilgi, teknoloji ve uluslararası işbirliğiyle toplumların afetlere karşı daha hazırlıklı hâle getirilebileceği ifade ediliyor. Yazılı açıklamada kurumsal güç, nitelikli insan kaynağı, sürdürülebilir altyapı, etkili yönetişim ve uzun vadeli yatırımların da dayanıklılığın temel unsurları olduğu kaydediliyor.