Kültürel Mirasta Kapsayıcılık İçin Yeni Bir Bilimsel Yaklaşım

TÜBA tarafından yayımlanan ve kültürel mirasın herkes için erişilebilir, anlaşılır ve katılıma açık hâle getirilmesini ele alan “iNCLUSION in the Cultural Heritage Sector” başlıklı eser, bilimsel yaklaşımları, uluslararası örnekleri ve uygulama modellerini bir araya getiriyor. Prof. Dr. Muzaffer Şeker ve Doç. Dr. Kevser Çınar editörlüğünde hazırlanan kitap, kapsayıcılığı yalnızca fiziksel erişimle sınırlı görmüyor.

Kapsayıcılık Yalnızca Fiziksel Erişimle Ölçülmüyor

Yayın, engelli bireylerin ve kültürel yaşama katılımda güçlük yaşayan grupların deneyimlerini, temsillerini ve karar alma süreçlerdeki yerini merkeze alıyor. Müze yöneticileri, eğitimciler, mimarlar, şehir plancıları ve kamu politikaları alanında çalışanlar için kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıdığı belirtiliyor.

Eser, Avrupa Birliği Erasmus+ programı tarafından ortak finanse edilen ve TÜBA koordinasyonunda yürütülen iNCLUSION projesinin bilimsel çıktıları arasında yer alıyor. Çalışma, yükseköğretim öğrencilerinin engelli bireylere yönelik kültürel deneyimler geliştirme kapasitesini artırmayı hedefleyen proje kapsamında hazırlandı.

Teknoloji Kendiliğinden Kapsayıcı Değil

Doç. Dr. Kevser Çınar, önsözünde kültürel mirasa erişimin temel bir kültürel hak olduğunu, ancak tek başına kapsayıcılık anlamına gelmediğini vurguluyor. Dijital hikâye anlatıcılığı, sanal ve artırılmış gerçeklik, çok duyulu arayüzler ve açık veri gibi araçların erişimi genişletebileceği belirtilirken, teknolojinin değerinin nasıl tasarlandığına, hangi deneyimleri temsil ettiğine ve kullanıcıların geliştirme süreçlerine katılıp katılmadığına bağlı olduğu ifade ediliyor.

Kitapta görme engelli bireyler için dokunsal sergilerden çok duyulu müze tasarımına, evrensel tasarımla öğrenmeden kapsayıcı yükseköğretime kadar çok sayıda konu ele alınıyor. Prof. Dr. Muzaffer Şeker de sunuş yazısında kültürel mirası ortak hafıza ve toplumsal katılım alanı olarak tanımlıyor ve herkesin bu mirasa erişebilmesinin, onu yorumlayabilmesinin ve katkıda bulunabilmesinin önemine dikkat çekiyor.