Türkiye, yapay zeka alanında Türkçe dil modellerini geliştirerek dijital dönüşümü hızlandırıyor. Yeni eylem planı ve savunma sanayii projeleriyle küresel rekabete hazırlanıyor.
Türkiye, küresel ekonomideki etkisini artıran yapay zeka alanında hükümet ve özel sektör iş birliğiyle dijital dönüşümü hızlandırmaya hazırlanıyor. Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayisi odaklı adımlarla ülkenin yapay zeka kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın sürece dahil olmasıyla TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar geniş bir kurum ağını kapsıyor. Bu iş birliğiyle Türkiye’nin ‘yapay zeka çağı’na hazır hale getirilmesi amaçlanıyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek üzere düğmeye bastı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni ‘Yapay Zeka Eylem Planı’nı küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensipleriyle somutlaştırmak için görüş ve öneri toplama sürecini tamamladı. Yeni strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
Bu planla Türkiye’nin, yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri olması hedefleniyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesini artırırken sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandıracak. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları da yaygınlaştırılacak.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki en dikkat çekici çalışmalarından biri Türkçe büyük dil modelleri üzerine yoğunlaşıyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, açık kaynaklı olarak Türkçe ve diğer dillerle çalışabilen bir model olarak Temmuz 2025’te beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi kurumlar projede paydaş olarak yer alıyor.
TÜBİTAK da Türkçenin yapay zeka teknolojilerindeki yetkinliğini artırmak amacıyla bir büyük dil modeli geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu çalışmalar, Türkiye’nin yapay zeka rotasını Türkçe odaklı şekillendirmesine katkı sağlayacak.
Ayrıca, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle Turkcell ve Google Cloud ortaklığında Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye’de verinin yurt dışına çıkmadan saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle faaliyete geçmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde önemli bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, yapay zeka, kuantum ve otonom sistemler tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA sürüleri haberleşmesi gibi konular bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerine örnek teşkil ediyor. 9 milyar parametreli büyük dil modelini barındıran platform, 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, sesli komut işleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklanmış durumda. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele ve doğru bilginin korunması amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle de iş birliğini sürdürüyor. Türkistan’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması konusunda iş birliği kararı alındı. Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
