Türkiye, yapay zeka alanında milli kapasitesini artırmak için yeni eylem planı hazırlıyor. Türkçe dil modelleri, veri merkezleri ve savunma sanayii odaklı adımlarla ülke dijital dönüşüme hazırlanıyor.
Türkiye, küresel ekonomideki etkisini artıran yapay zeka (YZ) alanında milli kapasitesini büyütmek için harekete geçti. Hükümet ve özel sektör kuruluşları, Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayisi odaklı adımlarla YZ alanında Türkiye’yi öncü konuma getirmeyi hedefliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece aktif olarak dahil oldu. TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum ve kuruluş, Türkiye’yi “yapay zeka çağı”na hazırlamak için çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye, yapay zeka strateji planını güncellemek üzere düğmeye bastı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı küresel standartlarda ve toplumsal sahiplik prensibiyle oluşturmak için görüş ve öneri toplama sürecini tamamladı. Strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyu ile paylaşılması planlanıyor.
Bu planla Türkiye’nin, YZ teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden güçlü altyapıya sahip öncü ülkelerden biri olması hedefleniyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesini artırmayı ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor.
Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak. Bu sayede kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması planlanıyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli adımlarından biri de Türkçe büyük dil modelleri üzerine yapılan çalışmalar. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te NSosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı olarak geliştirilen model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor.
TÜBİTAK tarafından geliştirilmekte olan “büyük dil modeli”nin ise Türkçenin yapay zeka alanındaki gelişimine ve modelin “Türk gibi düşünmesine” katkı sağlaması hedefleniyor. Bu çalışmalarla Türkiye, yapay zeka rotasını Türkçe odaklı şekillendirmeyi amaçlıyor.
Ayrıca, Türkiye veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekmek için çalışmalarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye’deki verilerin yurt dışına çıkmadan saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii de yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA sürüleri haberleşmesi gibi konular yer alıyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerine örnek teşkil ediyor. 9 milyar parametreli büyük dil modelini içeren platform, 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, sesli komut işleme ve siber güvenlik gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Başkanlık ayrıca, küresel ölçekte Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. Türkistan’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması kararı alındı.
Bu kapsamda üye ülkeler, kültürler arası iletişimi kolaylaştırmak, Türk dillerini korumak ve zenginleştirmek, eğitim ve sağlık teknolojilerini geliştirmek amacıyla ortak çalışmalara imza atacak. TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın ise yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
