Selçuk Bayraktar SAHA 2026’da Teknokapitalizm Uyarısı Yaptı Milli Yapay Zeka Stratejisini Açıkladı
Baykar Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026'da küresel teknoloji tekellerine karşı uyardı ve Türkiye'nin milli yapay zeka yol haritasını sundu.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026 fuarında yaptığı vizyon konuşmasında küresel teknoloji tekellerinin insanlık üzerindeki tahakkümüne karşı uyardı. Bayraktar, Türkiye’nin milli yapay zeka stratejisine ve teknolojik bağımsızlığına dair kapsamlı bir yol haritası sundu. Konuşmasında teknokapitalizmin risklerine ve sivil teknolojilerin silah potansiyeline dikkat çekti.
Bayraktar, konuşmasına Dede Korkut hikayelerinden Tepegöz destanıyla başladı. Bu kadim destanın günümüzdeki teknolojik tehditlerle benzerlik gösterdiğini belirtti. SAHA 2026’nın sadece metal ve yazılım sergisi olmadığını vurgulayan Bayraktar, insan kalmanın ve hür var olmanın yol haritasını ele aldıklarını ifade etti.
Küresel Teknoloji Tahakkümü ve Yapay Zeka Tehlikeleri
Bayraktar, yaklaşık otuz yıl önce internetin sınırları kaldıracağı ve sivil teknolojilerin barışı getireceği yönündeki ütopyanın gerçekleşmediğini belirtti. Günümüzde bağımsızlığı tehdit eden en büyük unsurun tedarik zincirlerine, veri merkezlerine ve kişisel cihazlara sızan teknokapitalist küresel tahakküm olduğunu söyledi. Bu sistemin milyarlarca insanı bağımlı kılan bir esaret biçimi olarak hayatlara girdiğini vurguladı.
Sosyal medya ve video platformlarının algoritmalarının doğruyu veya faydalıyı göstermek üzere tasarlanmadığını ifade etti. Arka planda çalışan yapay zekanın nörolojik zaafları analiz ederek dopamin salgısını tetiklediğini kaydetti. Bu durumun insanları ekranda daha fazla tutacak öfke, hedonizm ve korku temelli içerikleri optimize ettiğini belirtti.
İnsan ile makine arasındaki çizginin giderek bulanıklaştığına dikkat çeken Bayraktar, insanların hızla makineleştiği karanlık bir çağa doğru ilerlendiğini vurguladı. Ruhsuz bir rasyonalizmin ve materyalizmin tahakkümü altında olunduğunu dile getirdi. Bayraktar, “Makinelerin ve makine insanların istilasıyla karşı karşıyayız. Bizim gayemiz, insanın makineleştiği değil, teknolojinin insana hizmet ettiği adil bir dünya inşa etmektir” ifadelerini kullandı.
Küresel teknoloji kuşatmasının sadece cihazlara değil, doğrudan insan iradesine ve ruhuna yapıldığını belirten Bayraktar, sivil teknoloji ürünlerinin tehlikeli boyutuna değindi. Akıllı telefonların, saatlerin ve iletişim ağlarının insanlığı adeta bir örümcek ağına hapsettiğini söyledi. Bazı terör eylemlerinde tedarik zincirine sızdırılan bombalarla telefonların ve akıllı saatlerin bile silaha dönüştüğünü örnek verdi.
Dev teknoloji tekellerinin dünyayı tekno-feodalist beylikler gibi yönetmek istediğini hatırlatan Bayraktar, yakın zamanda yayımlanan karanlık bir manifestoya işaret etti. Bu metinde savaşı, barışı ve insan hayatını sadece algoritmik çıktılar olarak gören bir zihniyetin bulunduğunu belirtti. Bayraktar, bu manifestoların karşısına adaleti, merhameti, ahlakı ve insan onurunu merkeze alan kendi yol haritasının konulması gerektiğini savundu.
Milli Teknoloji Hamlesi ve Stratejik Adımlar
Yapay zeka teknolojisinin büyük veri oburluğu ve devasa işlem gücü gerektirdiğini belirten Bayraktar, küresel devlerin yüz binlerce işlemci ile insanlığın tüm verisini harmanlayarak orantısız bir güç elde ettiğini ifade etti. Türkiye gibi ülkelerin bu tekellerle nasıl rekabet edeceği sorusunu Dede Korkut destanındaki Basat karakteri üzerinden yanıtladı.
Bayraktar, Basat’ın Tepegöz’ü kaba kuvvetle değil, aklını ve stratejisini kullanarak alt ettiğini hatırlattı. Başkalarının belirlediği kurallarla hareket edilmesi halinde vasat bir takipçi olunacağını söyledi. İHA ve SİHA serüveninde olduğu gibi geleceğe odaklanarak paradigma dönüşümü yaratılması gerektiğini vurguladı.
İnsanlığın bilimsel birikiminin ve fiziksel alemin de dahil edildiği melez bir yapay zeka yaklaşımı benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Harezmi, İbni Sina, Newton ve Einstein’ın terawattlarca enerji tüketen veri merkezlerine değil, insan beynine sahip olduğunu örnek gösterdi. Yapay zeka ilerleme modelinin sadece donanım tekellerinin güdümündeki istatistiksel yığınlara dayanmaması gerektiğini belirtti.
Konuşmasında Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı için somut adımları detaylandıran Bayraktar, açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosisteminin kurulmasının şart olduğunu söyledi. Dışarıdan alınan sistemlerde açık kaynaklı yazılım modelinin şart koşulması gerektiğini belirtti. Açık kaynağın verilerin mahremiyeti, güvenliği ve dijital egemenlik için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Yaklaşan kuantum çağının tehditlerine karşı kalkanların bugünden örülmesi gerektiğini ifade etti. İletişim ağlarının Kuantum-Dirençli şifreleme algoritmalarıyla donatılarak küresel tekellerin sızamayacağı otonom ve milli mimariler inşa edilmesi gerektiğini söyledi.
Verilerin tekelleşmesine ve tek elde toplanmasına asla izin verilmemesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, federatif öğrenme mimarilerinin hayata geçirilmesini önerdi. Verilerin kendi kurumlar içinde kalırken algoritmaların dağıtık ağlarda mahremiyeti bozmadan öğrenmesi gerektiğini belirtti. Bu yöntemin sömürü düzeninden kurtaracağını ifade etti.
Kısıtlı kaynakların statükoyu koruyan hantal sistemlere değil, geleceğin teknolojilerine yatırılması gerektiğini dile getirdi. Devasa merkezcil bir bulut yapısına ihtiyaç duymadan doğrudan cihaz üzerinde çalışan uç bilişim (Edge AI) modellerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Geliştirilen bu yüksek teknolojinin dost ve mazlum halklarla paylaşılarak teknolojik dayanışma ittifakı kurulmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun derin bir zihniyet devrimi olduğunu anlatan Bayraktar, bu devrimin en önemli unsurunun TEKNOFEST kuşağı olduğunu vurguladı. Sekiz yıl önce ekilen tohumların bugün dev çınarlara dönüştüğünü belirtti. TEKNOFEST kuşağının zihinsel prangaları parçalamış, asil bir hürriyet kuşağı olduğunu ifade etti.
Bayraktar, bu kuşağın yaptığı her işle küresel örümcek ağının tellerini birer birer kopardığını söyledi. Fuar alanında sergilenen yeni nesil yapay zeka sistemlerinin, otonom sürülerin ve dünya harp doktrinini yeniden yazan çalışmaların bu kuşağın imzasını taşıdığını belirtti. Konuşmasını insanın yaratılmışların en şereflisi olduğunu ve istikbalin anahtarının iradede bulunduğunu vurgulayarak tamamladı.





