Türkiye’deki üniversite öğrencileri, denizleri tehdit eden hayalet ağ sorununa çözüm buldu. Suda çözünebilen ağlar projesi, deniz ekosistemini korumayı hedefliyor.
Denizlerde çevresel felaketlere yol açan ve ‘hayalet ağ’ olarak adlandırılan terk edilmiş balık ağlarının sorunu için Türkiye’den umut verici bir çözüm gelişti. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden bir grup öğrenci, suda çözünebilen ağlar projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birincilik elde etti. Bu proje, deniz ekosistemine zarar veren ve yüzlerce yıl çözünmeyen geleneksel plastik ağların yerine geçmeyi hedefliyor.
Plastikten üretilen balık ağları, kullanım ömrü dolduğunda, kaybolduğunda veya kazalar sonucu denizlerde terk edildiğinde ‘hayalet ağ’ haline geliyor. Bu ağlar, deniz canlıları için ölümcül tuzaklara dönüşerek yunus, kaplumbağa, köpekbalığı gibi türlerin yanı sıra deniz kuşlarının da acı çekerek ölmesine neden oluyor. Ayrıca, mercan resiflerine zarar vererek deniz tabanındaki yaşamı bozuyor ve zamanla mikroplastiklere ayrılarak besin zinciri yoluyla insan sağlığını da tehdit ediyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekarelik hayalet ağ temizliği gerçekleştirerek sorunun boyutunu gözler önüne serdi.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nin ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, geliştirdiği ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle bu küresel soruna çözüm sundu. Elektrik-Elektronik, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrencilerin yer aldığı ekip, TÜBİTAK desteğiyle projelerini ilerletiyor. Akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt’ün üstlendiği çalışma, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı malzemeler kullanıyor.
Ekip, mevcut çalışmalarında ağların deniz ortamındaki dayanıklılığını, kontrollü çözünme süresini ve mekanik performansını optimize etmeye odaklanıyor. Laboratuvar verilerini denizde doğrulayabilmek amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu adımlar, ürünün hem çevresel etkilerini hem de pratik kullanım performansını detaylı bir şekilde analiz etmeyi amaçlıyor.
Projenin patent çalışmaları devam ediyor ve tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde ticari kullanıma sunulması hedefleniyor. ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, 2030’lu yıllardan itibaren denizlerde hayalet ağ sorununu büyük ölçüde çözerek daha temiz bir mavi vatan vizyonu taşıyor. Bu gelişme, sadece Türkiye değil, tüm dünya denizleri için önemli bir çevresel fayda sağlayacak.
