TÜBİTAK destekli yerli rumen sensör bolusu projesi, sığır sağlığını anlık takip ederek hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandıracak. 4 üniversite iş birliğiyle geliştirilen sensörler ithalatı azaltacak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle, sığır sağlığının anlık takibini sağlayacak yerli rumen sensör boluslarının geliştirilmesi projesi hayata geçiriliyor. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen proje, ithal edilen sensörlerin yerli imkanlarla üretilerek hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik çalıştığını belirtti. Mevcut durumda büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli ve milli imkanlarla üretilmesi hedefleniyor. Bu teknoloji, hayvanların midesine yerleştirilen bir sensör kapsülü aracılığıyla ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik verileri anlık olarak dışarıya aktarıyor.
Dr. Ertay, bu verilerin çiftçilere ve veterinerlere hayvanların süt verimi, kızgınlık zamanı, et kapasitesi gibi geleceğe yönelik öngörülerde bulunma imkanı sunduğunu ifade etti. Ayrıca, doğum yaklaşımı, hastalık durumu veya hasta olma ihtimali gibi kritik bilgilerin de sensör aracılığıyla tespit edilebileceğini söyledi.
Türkiye’deki buzağı ölüm oranlarının yüzde 15 civarında olduğunu belirten Ertay, rumen sensör bolusu kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3’e düştüğünü vurguladı. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azaltılması öngörülüyor.
Sensörün dış kısmının polimer malzemeden yapıldığı ve hayvan midesine zarar vermediği belirtildi. Ürün, hayvanın midesinde 5 yıldan fazla kalabiliyor ve sürekli veri akışı sağlıyor. Elde edilen veriler tablet veya bilgisayar aracılığıyla incelenerek hayvan sağlığı hakkında önemli kararlar alınmasına yardımcı oluyor.
18 aylık proje süresi boyunca, geliştirilen sensörler 10 hayvan üzerinde test edilecek. Projenin başarıyla tamamlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sağlamanın yanı sıra, Türkiye’deki sığır sayısının artırılması hedefine de hizmet edecek.
