Türkiye’de sığır sağlığını anlık izlemeyi hedefleyen yerli rumen sensör bolusu projesi, hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandıracak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Türkiye’deki hayvancılık sektörüne yönelik kritik bir adım atıldı. TÜBİTAK-1005 desteğiyle başlatılan “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi iş birliğiyle yürütülüyor. Bu 18 aylık çalışma, halen büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarını yerli imkanlarla üreterek sığır sağlığının anlık takibini hedefliyor.
Proje, sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı amaçlıyor. EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, rumen sensör bolusunun hayvanın midesindeki sıcaklık ve pH değerlerini sürekli izlediğini belirtti. Bu sayede hayvanın sindirim sistemindeki anlık aktiviteler gözlemlenebilir hale geliyor.
Ertay, elde edilen verilerin bilgisayar veya tabletler aracılığıyla takip edilebildiğini ifade etti. Bu veriler, hayvanın kızgınlık zamanı, doğum yaklaşımı ve olası hastalık durumları hakkında geleceğe yönelik güçlü öngörüler sunuyor. Böylece yetiştiriciler, hayvanlarının sağlık durumunu proaktif bir şekilde yönetebiliyor.
Türkiye’de buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğu biliniyor. Dr. Ertay, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerine düştüğünü kaydetti. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Geliştirilen rumen sensör bolusunun dışı polimer malzemeden üretiliyor. Bu yapı, hayvanın midesine herhangi bir zarar vermeden beş yıldan uzun süre kalabiliyor. Sensör, mideden tüm bilgileri dışarıya aktararak veterinerlerin veya çiftçilerin tabletlerinden hayvan verilerini kolayca incelemesini sağlıyor.
Projenin başarıyla tamamlanması halinde, tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmenin hızlanması hedefleniyor. Bu girişim, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sunarken, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan sığır sayısını artırma hedeflerini de destekleyecek. Ürün testleri için 10 hayvanın midesine sensör yerleştirilerek denemeler yapılacak.
