Elazığ’da düzenlenen çalıştayda su ve gıda güvenliği için havza bazlı kirlilik yönetimi ve atıksuların yeniden kullanımı masaya yatırıldı. Bilim insanları, su kaynaklarının korunmasının geleceğin gıda güvenliği için kritik olduğunu vurguladı.
Elazığ’da düzenlenen ‘Su ve Gıda Güvenliği Perspektifinden Havza Bazlı Kirlilik Yönetimi ve Atıksuların Yeniden Kullanımı Çalıştayı’nda, su kaynaklarının korunması ve atıksuların güvenli kullanımı konuları ele alındı. TÜBA ve Fırat Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen iki günlük etkinlikte, iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri ve gıda güvenliği arasındaki ilişki bilimsel bir perspektifle incelendi.
Çalıştay kapsamında bilim insanları, kamu temsilcileri, sanayi paydaşları ve sivil toplum kuruluşları, su ve gıda güvenliğinin farklı yönlerini değerlendirdi. ‘Havza Bazlı Kirlilik Yönetimi’, ‘Kirliliklerin Gıda Zincirine Taşınması ve Gıda Güvenliği’, ‘İleri Atıksu Arıtma Teknolojileri’, ‘Atıksuların Tarımsal Sulama ve Gıda Üretiminde Kullanımı’, ‘Atıksu Yeniden Kullanımında Risk Yönetimi’ ve ‘Döngüsel Su Yönetimi ve Beslenme Güvencesi’ gibi konular tartışıldı. Çalıştayda yapılan sunumların bir kitap olarak yayımlanması planlanıyor.
Açılış konuşmalarını TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, TÜBA Asli Üyeleri Prof. Dr. Kazım Şahin ve Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın yaptı. Etkinliğe Elazığ Vali Yardımcısı Muhammed Sait Baytok, Elazığ Belediye Başkan Yardımcısı Mustafa Pirinççi, Munzur Üniversitesi Rektörü Prof. Kenan Peker, Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu, Türkiye Su Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Lütfi Akca ve çok sayıda araştırmacı, uzman ve öğrenci katıldı.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, suyun küresel bir mesele olduğunu belirterek, iklim değişikliğiyle artan kuraklık ve su stresi nedeniyle su kaynaklarının korunmasının bir zorunluluk haline geldiğini vurguladı. Şeker, suyun yaşamın temel taşı olduğunu ve tarım, gıda ile geleceği doğrudan etkilediğini ifade etti. Daha temiz ve sürdürülebilir üretim modellerinin önemine işaret eden Şeker, doğal kaynakların kirletilmesinin ekolojik dengeyi tehdit ettiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Emine Erdoğan’ın öncülüğündeki ‘Sıfır Atık’ hareketinin çevre konusunda önemli bir adım olduğunu ancak çevre sorunlarının küresel iş birliğiyle çözülebileceğini söyledi.
Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, suyun medeniyetlerin kuruluşundaki rolüne değinerek, gelecekte suyun petrol kadar stratejik bir kaynak olabileceği uyarısında bulundu. Türkiye’nin iklim değişikliği ve nüfus baskısı nedeniyle su güvenliği açısından kritik bir dönemden geçtiğini belirten Göktaş, su ve gıda güvenliğinin birlikte ele alınmasının gerekliliğini vurguladı.
TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Kazım Şahin, su güvenliği olmadan gıda güvenliğinden söz edilemeyeceğini belirtti. Tatlı suyun yaklaşık yüzde 70’inin tarımda kullanıldığına dikkat çeken Şahin, iklim değişikliği ve kuraklığın kullanılabilir su kaynaklarını azalttığını söyledi. Arıtılmış atıksuların tarımsal sulamada yeniden kullanımının fırsat sunduğunu ancak patojenler, ağır metaller ve pestisitler gibi kirleticilerin gıda zincirine taşınma riskine karşı güvenli yeniden kullanım ilkelerinin benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Şahin, havza yönetiminin aynı zamanda bir gıda güvenliği politikası olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın ise su ve gıda güvenliğinin nüfus artışı ve iklim değişikliği gibi etkenlerle ayrılmaz bir bütün haline geldiğini belirtti. Havza bazlı kirliliğin, suyun kaynağından denize ulaşana kadar tüm ekosistemleri etkilediğini ve gıda üretim zincirini tehlikeye atabildiğini söyledi. Aydın, güçlü izleme sistemleri, erken uyarı mekanizmaları ve ileri atıksu arıtma teknolojilerinin su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından önemine dikkat çekti.
