Arktik Araştırmaları: Çevresel Dönüşümler ve Ekosistem İzleme

5. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Detaylı İncelemesi

Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumluluğunda gerçekleştirilen 5. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonuyla yürütülüyor. Bu sefer kapsamında, deniz suyu, sediman, deniz buzu ve buzul örneklerinden elde edilen çevresel DNA (eDNA) analizleri gerçekleştiriliyor. Ayrıca CTD cihazlarıyla yapılan derinlik bazlı sıcaklık ve tuzluluk ölçümleri ile bölgedeki çevresel dönüşümler uzun vadeli olarak takip ediliyor.

Çevresel DNA Analizleri ve Ekosistem İzleme

Arktik bölgesinde yaşayan canlı türlerinin genetik izleri eDNA analizleriyle takip edilerek ekosistemdeki değişimler biyolojik düzeyde izleniyor. Toplanan örnekler, klorofil, organik madde, besin tuzları gibi verilerle birlikte CTD cihazları aracılığıyla alınan fiziksel ölçümlerle değerlendiriliyor. Bu çalışmalar, Atlantik su kütlelerinin kuzeye ilerlemesi ve boreal türlerin Arktik’e yayılması gibi büyük çevresel dönüşümlerin izini sürmeye katkı sağlıyor. Bu entegre yaklaşım, iklim değişikliğinin ekosistem üzerindeki etkilerini daha bütüncül bir şekilde değerlendirme imkanı sunuyor.

Araştırmacılardan Değerlendirmeler

5. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Bilimden Sorumlu Sefer Lider Yardımcısı Doç. Dr. Erhan Arslan, yapılan ölçümlerle deniz ekosisteminin deniz buzunun erimesiyle ne kadar etkilendiğini ortaya koyduklarını belirtti. Seferde yer alan araştırmacılar farklı disiplinleri harmanlayarak, çeşitli ölçümleri bir araya getirerek daha kapsamlı bir monitoring projesine dönüştürüyorlar.

Sefer katılımcısı Doktora Öğrencisi Bilge Durgut, eDNA analizleriyle hem ökaryotik hem de prokaryotik toplulukların yapısını anlamaya çalıştıklarını dile getirerek, Arktik’in çevresel değişimlerini biyolojik izlerini takip etmenin önemine vurgu yaptı.

CTD Ölçümleri ve İklim Değişikliği

Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü’nden sefer katılımcısı Doç. Dr. Aslıhan Nasıf, CTD ölçümlerinin Arktik’te iklim değişikliğinin etkilerini izlemede önemli bir rol oynadığını belirtti. Suyun farklı derinliklerindeki sıcaklık, tuzluluk ve yoğunluk değerlerini ölçerek su kolonlarının yapısını adım adım analiz edebildiklerini ifade etti. Buzların erimesiyle su sütunundaki yapıların değişebildiğine dikkat çeken Nasıf, CTD verilerinin birçok disiplinde kullanılabileceğini vurguladı.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü’nden sefer katılımcısı olan Doç. Dr. Aslıhan Nasıf, yapılan ölçümlerin her geçen yıl doğanın değişimine dair daha fazla bilgi sağladığını ve bu verilerin sadece bilim dünyası için değil, genel olarak insanlık için de önemli olduğunu belirtti.