Antarktika buzullarında yapılan araştırmalar, 40 ila 80 bin yıllık kozmik tozların korunduğunu ortaya çıkardı. Demir-60 izotoplarının analizi, yıldızlararası bulutun geçmişteki davranışına ışık tutuyor.
Güneş sistemimiz, içinde bulunduğu devasa gaz ve toz bulutu olan ‘Yerel Yıldızlararası Bulut’ içindeki yolculuğunu sürdürüyor. Son araştırmalar, bu buluttan koparak Dünya’ya ulaşan kozmik tozların Antarktika buzullarında korunduğunu ortaya koydu. Bu tozlar, güneş sisteminin koruyucu kalkanını aşarak gezegenimize kadar ulaştı.
Bilim insanları, bu kozmik tozların kaynağını belirlemek amacıyla Antarktika’dan alınan 40 bin ila 80 bin yıllık buz örneklerini inceledi. Yaklaşık 300 kilogramlık buz, eritilerek özel kimyasal işlemlerden geçirildi. Ardından, parçacıkları hızlandırarak izotopları ayıran gelişmiş kütle spektrometrisi ile analiz edildi.
Analizler sonucunda, yalnızca devasa yıldız patlamalarında, yani süpernovalarda oluşan ‘demir-60’ izotopunun izleri tespit edildi. Araştırma ekibi, geçmiş yıllarda taze kar örneklerinde buldukları demir-60 miktarını, bu antik buz örneklerindeki bulgularla karşılaştırdı.
Karşılaştırma, 40 bin ila 80 bin yıl öncesine ait buz örneklerinde çok daha az demir-60 izotopu bulunduğunu gösterdi. Bu durum, belirtilen dönemde Dünya’ya ulaşan yıldızlararası toz miktarının günümüze kıyasla belirgin şekilde daha düşük olduğunu kanıtladı.
Astrofiziksel zaman ölçeklerinde kısa sayılabilecek bu değişim, bilim insanlarını daha yakın ve yerel bir kaynak araştırmasına yöneltti. Araştırmacılar, bu bulgunun, güneş sistemini çevreleyen kozmik bulutun doğrudan bir yıldız patlamasıyla bağlantılı olduğunu gösterdiğini belirtti. Güneş sistemi, yaklaşık 124 bin yıldır bu bulutun içinde seyahat ediyor ve birkaç bin yıl sonra bu bölgeden ayrılması bekleniyor. Uzmanlar, sistemin bu buluta girmeden önceki döneme ait daha eski buz tabakalarını inceleyerek geçmişi aydınlatmayı hedefliyor.
