Denizlerdeki hayalet ağ sorununa çözüm getiren üniversite öğrencileri, suda çözünebilen ağlar projesiyle TEKNOFEST’te birincilik kazandı. Proje, 2030’lardan itibaren denizlerdeki kirliliği sona erdirmeyi hedefliyor.
Denizlerdeki kirliliğin önemli kaynaklarından biri olan ve ‘hayalet ağ’ olarak bilinen terk edilmiş balıkçı ağlarının çevreye verdiği zarar, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle son buluyor. Bu proje, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik elde etti.
Hayalet ağlar, denizde kaybolduğunda veya ömrü dolduğunda canlılar için ölümcül bir tehdit oluşturuyor. Yunuslardan kaplumbağalara, köpekbalıklarından deniz kuşlarına kadar pek çok canlı türü bu ağlara takılarak acı verici ölümlerle karşılaşıyor. Ayrıca bu ağlar, yüzlerce yıl boyunca deniz tabanını kirleterek mercan resiflerine zarar veriyor ve çözündüğünde ortaya çıkan mikroplastikler balıklar aracılığıyla insanlara geri dönerek kanser gibi hastalıklara yol açma riski taşıyor.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrencilerden oluşan ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, bu soruna yenilikçi bir çözüm getirdi. Proje, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı bir malzeme kullanarak üretilen ağların, denizde kaybolduğunda veya atıldığında çevreye zarar vermeden çözünmesini amaçlıyor. Bu sayede hem deniz canlıları korunacak hem de mikroplastik kirliliğinin önüne geçilecek.
Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yürütürken, TÜBİTAK da çalışmaya destek veriyor. Üniversite bünyesinde ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerini doğrulamak amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Çalışmanın tamamlanmasının ardından, patent hakları alınarak isteyen firmalar tarafından seri üretimi yapılacak. ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, bu proje ile 2030’lardan itibaren ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ vizyonunu hayata geçirmeyi hedefliyor. Bu yenilikçi çözüm, Türkiye sularının yanı sıra dünya denizlerinin korunmasına da önemli katkı sağlayacak.
