Baykar Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026da küresel teknoloji tekellerinin insanlık üzerindeki tahakkümüne karşı milli yapay zeka stratejilerini anlattı.
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026 fuarında önemli bir vizyon konuşması gerçekleştirdi. Bayraktar, küresel teknoloji tekellerinin insanlık üzerindeki tahakkümüne ve yapay zeka stratejilerine dikkat çekti. Türkiye’nin milli teknoloji hamlesi vizyonunu aktaran Bayraktar, “Teknokapitalist Küresel Tahakküm”ün bağımsızlığı tehdit ettiğini vurguladı.
Bayraktar, konuşmasına Tepegöz destanından örnek vererek başladı. 21. yüzyılın teknolojik ve ahlaki yol ayrımında insan kalmanın önemini belirtti. “İnsanların hızla makineleştiği karanlık bir çağa doğru yol alıyoruz” diyerek mevcut durumu özetledi.
Selçuk Bayraktar, yaklaşık 30 yıl önce internetin sınırları kaldıracağı ve barışı getireceği yönündeki teknoloji ütopyasının gerçekleşmediğini ifade etti. Günümüzde bağımsızlığı tehdit eden asıl unsurun tedarik zincirlerine, veri merkezlerine ve kişisel cihazlara sızan “Teknokapitalist Küresel Tahakküm” olduğunu söyledi. Bu sistemin, insanları gönüllü bir esaret altına aldığını dile getirdi.
Sosyal medya ve video platformlarının algoritmalarının doğruyu veya faydalıyı göstermek üzerine tasarlanmadığını vurguladı. Arka planda çalışan yapay zekanın nörolojik zaafları analiz ederek dopamin salgısını tetiklediğini belirtti. İnsanları ekranda daha fazla tutmak için öfke, hedonizm ve korku temelli içerikleri optimize ettiğini kaydetti.
Bayraktar, insan ile makine arasındaki çizginin giderek bulanıklaştığına dikkat çekti. “Sadece makinelerin insanı taklit etmesinden bahsetmiyorum, insanların hızla makineleştiği karanlık bir çağa doğru yol alıyoruz” ifadelerini kullandı. Ruhsuz rasyonalizm ve materyalizmin tahakkümü altında olunduğunu belirtti.
Bayraktar, küresel teknoloji kuşatmasının sadece cihazlara değil, doğrudan insan iradesine ve ruhuna yapıldığını vurguladı. Sivil teknoloji ürünlerinin tehlikeli bir boyuta ulaştığını dile getirdi. Akıllı telefonların, saatlerin ve iletişim ağlarının insanlığı bir örümcek ağına hapsettiğini belirtti.
“Bugünün Tepegözleri, Tekno-Canavarları, tüm insanlığı attığı her bir adımdan, aldığı her bir nefese kadar takip eden, hapseden bir ağ ördüler” dedi. Bazı terör eylemlerinde tedarik zincirine sızdırılan bombalarla telefonların, akıllı saatlerin ve kulaklıkların bile insanları katletmek için silaha dönüştüğünü örnek gösterdi.
Dev teknoloji tekellerinin dünyayı “Tekno-Feodalist beylikler” gibi yönetmek istediğini hatırlattı. Bu tekellerin yayınladığı manifestoların savaşı, barışı ve insan hayatını sadece algoritmik bir çıktı olarak gördüğünü söyledi. Bayraktar, bu “kibirli ve karanlık manifestoların” karşısına adaleti, merhameti, ahlakı ve insan onurunu merkeze alan bir yol haritası koymanın zorunluluğunu belirtti.
Bayraktar, yapay zeka teknolojisinin büyük veri oburluğu ve devasa işlem gücü gerektirdiğini anlattı. Küresel devlerin yüz binlerce işlemci ile insanlığın tüm verisini harmanlayarak orantısız bir güç elde ettiğini ifade etti. Türkiye gibi ülkelerin bu tekellerle nasıl rekabet edeceği sorusuna Dede Korkut destanındaki Basat karakteri üzerinden yanıt verdi.
Basat’ın Tepegöz’ü kaba kuvvetle değil, aklını ve stratejisini kullanarak alt ettiğini hatırlattı. Bayraktar, “Eğer onların belirlediği kulvarda, onların kurallarıyla koşarsak ancak vasat seviyede bir takipçi olarak kalacağız” dedi. İHA ve SİHA serüveninde olduğu gibi geleceğe odaklanarak, paradigma dönüşümü oluşturarak yepyeni bir kırılım yakalanması gerektiğini vurguladı.
İnsanlığın bilimsel birikimi üzerine inşa edilmiş, fiziksel alemi de içeren, dilin yapısı ve düşünsel yetenekleri merkeze alan melez bir yapay zeka yaklaşımı önerdi. Harezmi, İbni Sina, Newton ve Einstein gibi bilim insanlarının terawattlarca enerji tüketen veri merkezlerine değil, insan beynine sahip olduğunu örnek verdi. Yapay zeka ilerleme modelinin sadece donanım tekellerinin güdümündeki istatistiksel yığınlara dayanmaması gerektiğini belirtti.
Bayraktar, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı için atılması gereken somut adımları detaylandırdı. Kendi açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosisteminin kurulmasının şart olduğunu belirtti. Dışarıdan alınan sistemlerde açık kaynaklı yazılım modelinin şart koşulması gerektiğini vurguladı.
Açık kaynağın verilerin mahremiyeti, güvenliği ve dijital egemenlik için vazgeçilmez olduğunu dile getirdi. Yaklaşan kuantum çağı tehditlerine karşı “Kuantum-Dirençli” şifreleme algoritmalarıyla iletişim ağlarının donatılması gerektiğini söyledi. Küresel tekellerin sızamayacağı otonom ve milli mimariler inşa edilmesini önerdi.
Verilerin tekelleşmesine ve tek elde toplanmasına asla izin verilmemesi gerektiğini vurguladı. “Tek amacı kar maksimizasyonu olan dev teknoloji tekellerinin veri merkezlerinde tüm hayatımızın toplanmasının ne anlama geldiğini açıklamaya dahi gerek olmadığını düşünüyorum” dedi. Bu nedenle, Federe Öğrenme mimarilerinin hayata geçirilmesini önerdi.
Federe Öğrenme ile verilerin hastanelerde ve kurumlarda kalırken, algoritmaların dağıtık ağlarda mahremiyeti bozmadan öğreneceğini açıkladı. Bu sistemin ortak aklı merkeze taşıyarak sömürü düzeninden kurtaracağını belirtti. Ayrıca, kısıtlı kaynakların hantal sistemlere değil, geleceğin teknolojilerine yatırılması gerektiğini söyledi. Doğrudan cihaz üzerinde çalışan Uç Bilişim (Edge AI) modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bayraktar, geliştirilen bu yüksek teknolojinin dost, kardeş ve mazlum halklarla paylaşılarak sarsılmaz bir “Teknolojik Dayanışma İttifakı” kurulmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun derin bir zihniyet devrimi olduğunu ve en önemli unsurunun TEKNOFEST kuşağı olduğunu anlattı. Sekiz yıl önce ekilen tohumların bugün dev çınarlara dönüştüğünü belirtti. TEKNOFEST kuşağının sadece teknoloji geliştiren bir nesil olmadığını vurguladı.
Bayraktar, bu kuşağın “kendi göbeğini kendi kesen, biz en iyisini yapabiliriz diyen, zihinsel prangaları parçalamış, asil bir hürriyet kuşağı” olduğunu ifade etti. “Bu kuşak, yaptığı her işle, attığı her adımla o küresel örümcek ağının tellerini birer birer koparmaktadır” dedi. Fuar alanında sergilenen yeni nesil yapay zeka sistemlerinin ve otonom sürülerin bu kuşağın imzasını taşıdığını belirtti.
Konuşmasını “Bizler insanız. Varlığı, alemin mimarına dayanan, kökü ezelde, sonu ebedde olan insanı, ruhsuz metal yığınlarıyla kıyaslamaya cüret ediyorlar” sözleriyle tamamladı. Yapay zekanın istatistiksel bir tahmin algoritmasından ibaret olduğunu hatırlattı. İnsanın “yaratılmışların en şereflisi, Eşref-i Mahlukat” olduğunu ve varoluşunun alemin özü olduğunu vurguladı.
