Selçuk Bayraktar SAHA 2026’da küresel teknokapitalizme ve yapay zeka tekellerine karşı milli bir manifesto yayınladı. Teknolojinin insana hizmet etmesi gerektiğini vurguladı.
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026 fuarında yaptığı konuşmada küresel teknoloji tekellerine, yapay zeka stratejilerine ve Türkiye’nin milli teknoloji vizyonuna dair önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar, insanlığın teknolojik bir yol ayrımında olduğunu belirterek, “21. yüzyılın en keskin teknolojik ve ahlaki yol ayrımında, insan kalmanın ve insanlık onuruyla hür bir şekilde var olmanın yol haritasını konuşmak üzere bir araya geldik.” dedi.
Bayraktar, konuşmasında yaklaşık 30 yıl önce vaat edilen teknoloji ütopyasının aksine, bugün bağımsızlığı tehdit eden en büyük unsurun küresel teknokapitalist tahakküm olduğunu vurguladı. Bu tahakkümün kaba kuvvetle değil, milyarlarca insanı bağımlı hale getiren sistemlerle gönüllü bir esaret yarattığını belirtti. Sosyal medya ve video platformlarının algoritmalarının doğruyu göstermek yerine, insanları ekranda tutmak için dopamin salgısını tetikleyen içerikleri optimize ettiğini söyledi.
İnsan ile makine arasındaki çizginin bulanıklaştığına dikkat çeken Bayraktar, “İnsanların hızla makineleştiği karanlık bir çağa doğru yol alıyoruz. Makinelerin ve makine insanlar için inanç, sevgi, merhamet ve hürriyet yoktur.” ifadelerini kullandı. Bayraktar, insanın makineleştiği değil, teknolojinin insana hizmet ettiği adil bir dünya inşa etme gayretinde olduklarını belirtti.
Küresel teknoloji kuşatmasının sadece cihazlara değil, insan iradesine ve ruhuna yapıldığını vurgulayan Bayraktar, akıllı telefonlar ve iletişim ağlarının insanlığı bir örümcek ağına hapsettiğini söyledi. Telefonlar, akıllı saatler ve kulaklıkların terör eylemlerinde insanları katletmek için silaha dönüşebildiğini kaydetti.
Dev teknoloji tekellerinin dünyayı Tekno-Feodalist beylikler gibi yönetmek istediğini hatırlatan Bayraktar, savaş ve insan hayatını sadece optimizasyon problemi olarak gören bir zihniyetle karşı karşıya olduklarını belirtti. Bu zihniyetin karşısına adaleti, merhameti ve insan onurunu merkeze alan bir yol haritası koymak gerektiğini ifade etti.
Yapay zeka teknolojisinin büyük veri ve işlem gücü gerektirdiğini, küresel devlerin orantısız bir güç elde ettiğini anlatan Bayraktar, Türkiye’nin bu tekellerle rekabet edebilmesi için Dede Korkut destanındaki Basat karakterinin stratejisini örnek gösterdi. Bayraktar, “Onların belirlediği kulvarda, onların kurallarıyla koşarsak ancak vasat seviyede bir takipçi olarak kalacağız. Bizim yapmamız gereken, İHA ve SİHA serüvenimizde yaptığımız gibi geleceğe odaklanıp, paradigma dönüşümü oluşturarak yepyeni bir kırılım yakalamaktır.” dedi.
İnsan beyninin terawattlarca enerji tüketen veri merkezlerinden daha üstün olduğunu belirten Bayraktar, yapay zeka ilerleme modelinin sadece donanıma dayanmaması gerektiğini söyledi. İnsanlığın bilimsel birikimi üzerine inşa edilmiş, dilin yapısı ve düşünsel yetenekleri merkeze alan melez bir yaklaşım gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı için açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosisteminin şart olduğunu belirten Bayraktar, dışarıdan alınan sistemlerde açık kaynaklı yazılım modelini zorunlu kılmak gerektiğini ifade etti. Açık kaynağın verilerin mahremiyeti, güvenliği ve dijital egemenlik için vazgeçilmez olduğunu söyledi.
Yaklaşan kuantum çağının tehditlerine karşı Kuantum-Dirençli şifreleme algoritmalarıyla donanmış milli mimariler inşa edilmesi gerektiğini belirten Bayraktar, verilerin tekelleşmesine asla izin verilmemesi gerektiğini vurguladı. Federe Öğrenme mimarileriyle verilerin kurumlar ve sınırlar içinde kalırken, algoritmaların mahremiyeti bozmadan öğrenmesini sağlayacaklarını ifade etti.
Kısıtlı kaynakların geleceğin teknolojilerine yatırılması gerektiğini belirten Bayraktar, Uç Bilişim (Edge AI) modellerinin geliştirilmesini ve bu teknolojinin dost halklarla paylaşılarak Teknolojik Dayanışma İttifakı kurulmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun önemli bir unsurunun TEKNOFEST kuşağı olduğunu söyleyen Bayraktar, bu kuşağın zihinsel prangaları kırmış, asil bir hürriyet kuşağı olduğunu belirtti. TEKNOFEST kuşağının küresel örümcek ağının tellerini birer birer kopardığını ifade etti.
Bayraktar, konuşmasını, insanın ruhsuz metal yığınlarıyla kıyaslanamayacağını vurgulayarak tamamladı. İnsanın, alemin mimarına dayanan, kökü ezelde sonu ebedde olan, yaratılmışların en şereflisi olduğunu hatırlattı. Yapay zekanın istatistiksel bir tahmin algoritması olduğunu, insanın ise bu sığ hesapların çok ötesinde olduğunu belirtti. İstikbalin anahtarının başkalarının yazdığı karanlık satırlarda değil, kalplere nakşedilen irade ve bir olmanın sırrında olduğunu söyledi.
