Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde Hatay’da yaptığı açıklamalarla kültürel mirasın ihyası için yürütülen kapsamlı çalışmaları ve bu alandaki kararlılığı gözler önüne serdi. Depremin yarattığı yıkıma rağmen, tarihimizi ve kimliğimizi ayakta tutma misyonuyla devasa bir restorasyon seferberliğinin devam ettiğini vurgulayan Bakan Ersoy, Hatay başta olmak üzere 11 ildeki müze ve vakıf eserlerinin geleceğine dair umut ışıkları saçtı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde Hatay’daydı. Tarihi Binası’nda yaptığı çarpıcı konuşmada, asrın felaketinin ardından kültürel mirasımızı yeniden ayağa kaldırma adına yürütülen devasa çalışmaları tüm detaylarıyla paylaştı. Bu sadece bir haber değil, aynı zamanda bir şehrin, bir milletin diriliş hikâyesiydi.
Bakan Ersoy, deprem sonrası süreçte kültürel mirasımızın korunmasına yönelik atılan adımları tek tek anlattı. Bakanlık olarak, tarihle iç içe geçmiş kimliğimizi muhafaza etme sorumluluğunu omuzladıklarını belirterek, 11 ilde sahaya inen ekiplerin kültür varlıkları üzerinde detaylı tespit, tasnif, temizleme ve belgeleme işlemleri gerçekleştirdiğini vurguladı.
Bu çalışmaların meyvesi olarak elde edilen veriler, bir envanter oluşturularak kayıt altına alındı. Zarar gören paha biçilmez eserler, Kazı Evi Depoları ve çeşitli müze müdürlükleri bünyesinde özenle koruma altına alındı. Tescilli yapıların enkaz alanlarında güvenlik sağlanırken, ağır hasarlı tarihi binalardan çıkan nitelikli malzemeler de büyük bir hassasiyetle ayrıştırıldı. Bu malzemeler, gelecek restorasyon süreçlerinin temelini oluşturuyor.
Acil müdahale gerektiren ne varsa, zamanında ve yerinde tamamlandığının altını çizen Ersoy, tamamen yıkılan ya da farklı derecelerde hasar gören kültür varlıkları ile vakıf eserlerinin ihyası için eş simultaneous olarak 11 ilde bilimsel ve ince eleyip sık dokuyan bir restorasyon sürecinin başladığını müjdeledi.
Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından kültürel mirasın korunması ve yeniden canlandırılması için yürütülen bu sürecin somut rakamlarını da kamuoyuyla paylaştı. Yapılan hasar tespit çalışmaları kapsamında tam 5.119 taşınmaz kültür varlığının incelendiğini; bunlardan 364’ünün tamamen yerle bir olduğunu, 973’ünün ağır, 1.206’sının orta ve 1.036’sının hafif hasarlı olarak kayda geçtiğini aktardı.
Tespit edilen yapıların titizlikle belgelenmesinin ardından, yeniden inşa ve restorasyon uygulamaları için projelendirme süreçleri başlatıldı. Ersoy, bu çalışmaların bilimsel yöntemlere ve yapıların özgün niteliklerine sadık kalarak, büyük bir özenle yürütüldüğünü ifade etti.
Bu kapsamda, 11 ilde toplam 63 uygulamanın tamamlandığı, aynı hassasiyetle sürdürülen 21 çalışmanın da kısa sürede nihayete ereceği bilgisi verildi. Sahada canla başla çalışan uzman ve işçilere yürekten teşekkür eden Bakan Ersoy, bugüne kadar yalnızca Bakanlığa ait yapılar için yaklaşık 7,3 milyar lira ödenek kullanıldığını belirtti. Öte yandan, özel mülkiyetteki tescilli yapılara da omuz verildi: 1.278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.554 yapı için yaklaşık 2 milyar lira kaynak sağlandığı açıklandı.
Bakan Ersoy, özellikle Hatay’daki çalışmaları detaylandırdı. Kentte bugüne kadar proje ve uygulama işleri kapsamında yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 çalışmanın tamamlandığını, 5 projenin ise halen hummalı bir şekilde devam ettiğini açıkladı. Devam eden projeler arasında, 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplam 16 yapıyı kapsayan Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları’nın 1. ve 2. etaplarının yer alması, projelerin devasa boyutunu gözler önüne serdi.
Antakya’da, depremden zarar görmüş sivil mimarlık örneklerinin belgelenmesine yönelik gerekli ödeneklerin aktarıldığını belirten Ersoy, şu ana kadar 69 yapının projesinin hazırlandığını, 2025 yılı itibarıyla 28 yapının daha projelendirme sürecinin tamamlanacağını kaydetti. Ayrıca 70 yapının proje hazırlıkları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları halen devam ediyor.
Hatay Müze Müdürlüğü teşhir salonlarında kurtarma çalışmaları sırasında, pano halinde toplam 1080 metrekare 72 adet mozaik özenle kaldırıldı. Müze binası içinde ise 1125 metrekare ölçülerindeki ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyon ve konservasyon uygulamaları soluksuz devam ediyor. Yine müzemizdeki ağır ve orta hasarlı 28 adet taş eser geçici depolara taşınırken, Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi’nde de 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyon çalışmaları tamamlandı.
Bakan Ersoy, 11 ilde yürütülen müze restorasyon çalışmalarına ilişkin de iç açıcı bilgiler verdi. Depremde hasar gören müzelerde bugüne kadar 155 eserin restorasyonunun tamamlandığını belirten Ersoy, Kahramanmaraş Müzesi envanterine kayıtlı 218 eserin işlem sürecinin, Elbistan Müzesi’nde de 6 eserin onarımının sürdüğünü ifade etti.
Hatay Arkeoloji Müzesi’ndeki çalışmaların etaplar halinde ilerlediğini müjdeleyen Ersoy, “İnşallah müzemizi bu yıl içerisinde yeni yüzüyle açılışa hazır hale getirmiş olacağız.” dedi. Ayrıca Hatay Eski Belediye Binası’ndaki çalışmaların tamamlandığını, Kurtuluş Caddesi’ne yönelik kentsel tasarım uygulamalarında da sona gelindiğini aktaran Ersoy, Hatay’ın tarihi kimliğini yaşatmanın ciddi ve çok yönlü bir mesai gerektirdiğini vurguladı. “Gerçekten de Hatay’ın kadim tarihi ve muazzam kültürel dokusu çok kapsamlı, çok yönlü yoğun bir mesai gerektiriyor. Bizler büyük bir dikkatle bütün bu gereklilikleri karşılamaktayız,” ifadelerini kullandı.
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne yaklaşık 15 milyar liralık bir maliyet yüklediğini belirterek, 11 ilde yürütülen çalışmalar hakkında detay verdi. Depremden etkilenen bölgelerde toplam 377 vakıf eserinin zarar gördüğünü söyleyen Ersoy, bu eserlerden 31’inin tamamen yıkıldığını, 144’ünün ağır, 104’ünün orta, 98’inin ise hafif hasarlı olarak kayda geçtiğini ifade etti.
Geçen üç yıl içinde 33’ü Hatay’da olmak üzere 109 vakıf eserinin özgün hâline uygun şekilde restore edildiğini açıkladı. Kalan 268 eserin restorasyonunun da Haziran ayına kadar tamamlanacağını belirten Bakan Ersoy, böylece farklı seviyelerde hasar görmüş tüm vakıf eserlerinin yeniden görkemli duruşlarına kavuşmuş olacağını vurguladı.
Yürütülen çalışmalara örnek olarak Habib-i Neccar Camii’ni gösteren Ersoy, bu yapının Anadolu’daki ilk cami olarak taşıdığı manevi ve tarihî değere dikkat çekti. 27 Aralık’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katıldığı törenle caminin yeniden ibadete açıldığını hatırlatan Ersoy, eserin kubbesinin 1400 ton hafifletildiğini, zemininden kalem işlerine kadar her ayrıntının en özgün haliyle, ince ince restore edildiğini söyledi.
Bakan Ersoy, gösterilen bu emsalsiz özenin bu alandaki tüm çalışmalarda geçerli olduğunu belirterek, “Yaptığımız işlerde gösterdiğimiz titizlik ve hassasiyeti görmek isteyen herkesi Hatay’a gelip Habib-i Neccar Camii’ni ziyaret etmeye davet ediyorum.” dedi.
Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından milletçe gösterilen dirayete ve sarsılmaz dayanışmaya dikkat çekerek, yaşanan büyük felaketin hiçbir şekilde toplumun iradesini zayıflatamadığını ifade etti. “Dünya bu büyük milletin nasıl kenetlendiğine hayretle, hayranlıkla, imrenerek şahit olmuştur. Bu milletin bir ferdi olmaktan duyduğum tarifsiz gururu, sizlerin huzurunda bir kez daha samimiyetle vurgulamak isterim.” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın depremin hemen ardından bölgeye geldiğini hatırlatan Bakan Ersoy, “Ben ve bütün Bakan arkadaşlarım da Sayın Cumhurbaşkanımızın görevlendirdiği illerde, valilerimizle birlikte koordinasyonu sağlamak, çalışmaların en doğru ve hızlı şekilde işleyişini mümkün kılmak için sahada sizlerle omuz omuza verdik. Umut simsarlığı yapanlara, acıdan siyasi çıkar devşirmeye çalışanlara, sabah gelip öğlen kaçanlara karşın bizler sizin emanetiniz olan makamların gereğini yapmanın, sorumluluğumuzu yerine getirmenin gayretinde olduk.” dedi.
Bakan Ersoy, vatandaşların sürece verdiği destek ve gösterdiği sabrın altını çizerek, üç yılın sonunda ulaşılan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi: “Bizlere güvendiniz, destek verdiniz, en zor anlarınızda sabrettiniz… Allah’a şükürler olsun ki aradan geçen üç yıl sonunda, başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve ekibinin tarihe geçen muazzam çalışmaları olmak üzere verdiğimiz emeğin, harcadığımız mesainin, gecesi gündüzü olmayan çalışmalarımızın sonucunda; yeniden inşa edilmiş şehirlerde, normalleşen hayatların huzurunu görmek nasip olmuştur.”
Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki çalışmaların büyük oranda tamamlandığını belirterek, kalan kısımların da en kısa sürede bitirileceğini ifade etti. Dünya tarihinde benzeri görülmemiş bir inşa ve ihya sürecinin bu denli kısa sürede tamamlanmasının, milletin büyüklüğünün ve devletin kararlılığının bir sonucu olduğunu vurguladı.
Milletin en zor günlerinde karamsarlık yayan, süreci küçümseyen kesimlere de değinen Ersoy şöyle konuştu; “10-15 yıldan önce bu işler olmaz diyerek bu milletin en kara gününde insanımızın kalbine, düşüncelerine, umutlarına gölge düşürmeye çalışan vizyon yoksunlarını da yine milletimizin vicdanına havale ettik. Onlar ancak, yönetimde kendileri olsaydı bu işleri beceremeyerek millete nasıl büyük bir çile çektireceklerini daha afetin ilk gününden açıkça itiraf etmiş oldular.”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuşmasının sonunda yaşanan büyük felaketin ardından gösterilen sabır, inanç ve birlik duygusuna dikkat çekerek, Türkiye’nin bu süreci milletin kararlılığı ve desteğiyle bir başarı hikâyesine dönüştürdüğünü vurguladı. 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri bir kez daha rahmetle anan Ersoy, böylesi bir acının bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu. Deprem sonrası yaşanan zorluklara rağmen milletin dirayetli bir duruş sergilediğini ifade eden Bakan Ersoy, her yeni güne umutla devam edebilmenin gücünü vatandaştan aldıklarını söyledi.
Ersoy, ortaya koydukları başarının arkasında, milletin inancı ve desteğinin olduğunu belirterek, “Tarihte görülmemiş bir başarı hikâyesi yazıldıysa bu sadece ve sadece aziz ve asil milletimizin bize olan inancı, güveni ve desteği ile olmuştur.” dedi. Bakan Ersoy ayrıca, süreci en başından itibaren yakından takip eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür ederek, onun kararlılığı ve vizyonu sayesinde tüm ekiplerin büyük bir motivasyonla çalıştığını söyledi. Tüm bakan arkadaşlarına, yerel yönetimlere ve bölgedeki tüm paydaşlara da şükranlarını sunan Ersoy, “Bundan sonrası inşallah daha iyiye, daha güzele bir yürüyüş olacaktır.” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.
