Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 6 Şubat depremlerinin ardından bölgedeki esnaf ve sanatkarlara sağlanan dev destekleri açıkladı. Yüz milyarlarca liralık kredi ve hibe imkanlarıyla ticaretin yeniden filizlendiğini belirten Bolat, projelerin bölgeye can suyu olduğunu vurguladı. E-ticaret kampanyaları ve ihracat destekleriyle esnafın yaraları sarılırken, limit artışları ve yeni projelerle gelecek umutları güçleniyor.
6 Şubat depremlerinin ardından bölgede yaşanan yıkım, sadece konutları değil, esnafın umutlarını da derinden sarsmıştı. Ancak Ticaret Bakanlığı’nın devreye soktuğu kapsamlı destek paketleri, adeta bir can suyu oldu. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın açıklamalarıyla, depremzede esnafın yüzü gülerken, ticaret hayatı da hızla yeniden filizlenmeye başladı.
Depremde zarar gören illerdeki esnaf ve sanatkarlar için özel olarak tasarlanan Deprem Destek Kredisi, adeta bir hayat öpücüğü niteliğindeydi. Bu kredi, tam 1 yıl geri ödemesiz, 5 yıl vadeli ve 250 bin liraya kadar limitli olarak sunuldu. Peki, bu destek ne kadar büyüdü?
Bakan Bolat, bu kredinin o zorlu dönemde esnaf ve sanatkarlar için ne denli kritik olduğunu vurgulayarak, “Deprem Destek Kredisi, ticaret erbabımızın nakit akışlarının korunmasında önemli bir fonksiyon üstlenmiştir,” ifadelerini kullandı.
Ticaret Bakanlığı’na bağlı Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) de boş durmadı. Esnaf ve sanatkarın kooperatiflere olan gecikmiş borçları yapılandırıldı; gecikme faizleri silinerek anapara için taksitlendirme imkanı sunuldu. Ayrıca, TESKOMB, bölgenin acil ihtiyaçları için toplam 200 milyon lira nakdi destek sağladı.
Deprem bölgesindeki kooperatifler de unutulmadı. Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, 2023 ve 2024 yıllarında bölgedeki kooperatiflere ve üst kuruluşlarına toplamda 10,1 milyon lira hibe aktarıldı. Bu sayede, kooperatifler de daha güçlü bir şekilde esnafa destek olabildi.
Deprem, fiziki dükkanları yerle bir etse de, dijital dünya esnafa yeni kapılar araladı. Bakanlık koordinasyonunda başlatılan projelerle, bölge ekonomisine dijital bir neşter vuruldu.
Bakan Bolat, depremin hemen ardından düzenlenen gönüllülük esasına dayalı “Deprem Yardımlaşma Seferberliği”ni hatırlattı. E-ticaret pazar yerleri, satıcılar, kargo ve lojistik işletmelerinin katılımıyla, depremzede vatandaşlara öncelikli ihtiyaç ürünleri komisyonsuz ve indirimli fiyatlarla ulaştırıldı. Bu seferberlik sayesinde, 23 Ağustos 2023’e kadar tam 4 milyon 718 bin 201 ürün satıldı ve ürünlerin toplam bedeli 397 milyon lirayı aştı. Bu, dayanışmanın dijital ortamda nasıl büyük bir güce dönüştüğünün somut bir kanıtıydı.
Depremden etkilenen illerde ticareti canlandırmak için “Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik) Kampanyası” başlatıldı. Bu kampanya kapsamında, e-ticarete yeni adım atan esnaf ve tacirlere yönelik düşük ya da komisyonsuz satış imkanlarından e-ticaret eğitimlerine kadar geniş bir destek yelpazesi sunuldu. Yaklaşık 12 bin işletmenin katıldığı kampanyada toplamda 21 milyon lira destek sağlandı.
Bu yıl itibarıyla başlayan “Yanındayız Projesi” ise Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’daki girişimciler ve işletmeler için e-ticaret eğitimi ve uygulama desteği sunuyor. Projeyle, deprem bölgesinde nitelikli e-ticaret insan kaynağı oluşturulması ve yerel işletmelerin dijital ticarete katılımının artırılması hedefleniyor. Bu sayede, bölgedeki ticari faaliyetler uzun vadede sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak.
Bakan Bolat, sadece iç ticarete değil, ihracata da vurgu yaptı. İhracatçı firmalara sağlanan desteklerin, rekabet gücünü artırma ve kurumsal gelişimi destekleme hedefiyle tasarlandığını belirtti.
Türk Eximbank, İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) ve diğer paydaşların işbirliğiyle kurulan güçlü finansal yapı sayesinde, depremden etkilenen illerdeki ihracatçılar da büyük destekler aldı:
Bakanlığın düzenlediği dış ticaret bilgilendirme seminerlerine deprem illerinden yoğun katılım olması, bölgede ekonomik hayata dönüşün ve dış ticarete yönelik ilginin istikrarlı biçimde yeniden güç kazandığını açıkça ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın müjdeleri doğrultusunda, kredi limitlerinde de önemli artışlar yaşandı:
Yatırım kredisi üst limiti ise 2,5 milyon lira olarak belirlendi. Bolat, esnafa daha fazla çeşitlendirilmiş ve yüksek limitler dahilinde destekler sunmak için çalışmaların süreceğinin altını çizdi. KOOP-DES kapsamında kooperatiflere yönelik makine ve ekipman alımı ile nitelikli personel istihdamı destekleri de bu yıl bütçe imkanlarınca devam edecek. Bu kararlı adımlar, deprem bölgesindeki ticaretin geleceğine dair umutları yeşertmeye devam ediyor.
