Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, TRT Haber’de Türkiye’nin bölgesel barış ve istikrar arayışlarını masaya yatırdı. Suriye’deki insani dramdan İran eksenindeki gerilimlere uzanan kritik konularda diplomatik çözümlerin ve insani yaklaşımın önemini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, TRT Haber’e verdiği özel röportajda, Türkiye’nin hem kendi iç güvenliği hem de bölgesel ve küresel dengelerdeki yerini masaya yatırdı. Kılıç, kritik konulara dair Türkiye’nin kararlı duruşunu ve gelecek adımlarını aydınlattı.
Kılıç, etrafımızdaki coğrafyayı tarif ederken, Rusya-Ukrayna savaşı, Suriye’deki gelişmeler, İran’daki iç olaylar ve ABD-İran gerilimi gibi sıcak noktaları işaret etti. Gazze’deki “soykırım” ve Kuzey Afrika’daki dinamikler de cabası. Tüm bu tablonun, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası sistemin ve ekonomik yapıların sorgulandığı bir döneme denk geldiğini belirtti. “Ekonomik olarak Avrupa Birliği yanı başımızda, en büyük ticaret ortağımız ama orada da ekonomik anlamda bir takım sorunlar yaşanıyor,” diyerek sadece siyasi değil, ekonomik kırılganlıklara da dikkat çekti.
Başdanışman Kılıç, tüm bu karmaşık gelişmeleri bir bütün olarak ele aldıklarını vurguladı. Türkiye’nin attığı adımların temelinde milletimizin, tüm vatandaşlarımızın ve soydaşlarımızın güvenliği, refahı ve huzuru yattığını söyledi. Jeopolitiğin önemini inkar etmeyerek, “Bulunduğunuz bölge, coğrafyanız tabii ki önemli,” dese de, meseleyi sadece coğrafi konumla sınırlamanın eksik kalacağını dile getirdi. “Somali’den Etiyopya’ya, Güney Afrika’dan Uzak Doğu’ya kadar her yerdeki gelişmelerin bizi etkilediği iç içe geçmiş bir dünyada yaşıyoruz,” ifadeleriyle küresel bağlantılara vurgu yaptı.
Kılıç, Türkiye’nin dış politikasının, Cumhurbaşkanımızın daima üzerinde durduğu insani yaklaşıma dayandığının altını çizdi. “Dünyanın neresinde olursa olsun bir insanlık dramı yaşanıyorsa, mazlumlar ve masumlar sıkıntı içerisindeyse Türkiye’nin bu noktada söyleyecek sözü ve katkı vereceği noktalar olur,” diyerek bu ilkesel duruşu pekiştirdi.
Suriye’deki insani dramın 15. yılını geride bırakırken, Akif Çağatay Kılıç, Türkiye’nin başından beri sergilediği duruşu ve ürettiği politikaları anlattı. “Suriye’deki dramda en çok etkilenenler ve burada hayatını kaybedenler Suriye’deki insanlar, Suriye’deki masum insanlar,” diyerek trajedinin merkezine insanı koydu. Farklı etnik ve sosyal yapıların bir arada, huzur içinde yaşayabildiği bir Suriye‘nin hem bölge hem de Türkiye için öncelik olduğunu vurguladı.
Geçmişte Suriye’deki gidişatın doğru olmadığını, terör tehlikesinin ortaya çıktığını defalarca dile getirdiklerini hatırlatan Kılıç, bu süreçte Türkiye’nin ciddi eleştirilerle, hatta bazı kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığını belirtti. NATO üyesi olmamıza rağmen savunma sanayii ürünlerinde yaşanan kısıtlamaların, Suriye’de huzur ortamı inşa etme çabalarının bir yansıması olduğunu ifade etti. “Türkiye’nin tezlerinin bugün artık daha iyi anlaşıldığını düşünüyorum,” diyerek gelinen noktada haklılıklarının tescillendiğini ima etti.
Esad rejiminin düşüşünden sonraki dönemde, Türkiye’nin çabalarıyla ve Cumhurbaşkanımızın şahsi gayretleriyle Suriye hükümetine yönelik birçok ambargonun kaldırıldığına dikkat çeken Kılıç, bunun Suriye’nin refaha kavuşması ve doğru adımlar atabilmesi için gerekli olduğunu vurguladı. Dışişleri Bakanı ve diğer hükümet üyelerinin katıldığı yoğun diplomatik trafiğin, Suriye’nin üniter yapısının korunması, toprak bütünlüğünün sağlanması ve terörün son bulması hedefine odaklandığını aktardı. “Bu amaca doğru olan adımlarımızın artık çok çok daha iyi anlaşıldığını, hatta ve hatta anlaşılmakla kalmayıp bazı adımlarda da ciddi manada kabul edildiğini görmek doğru bir yolda olduğumuzun ispatıdır,” dedi.
Kılıç, Suriye’nin kuzeyinde, yani Türkiye’nin güneyinde herhangi bir yeni devlet yapılanmasına asla müsaade etmeyeceklerini yineledi. “Suriye’nin geleceği ve bölgenin güvenliği açısından buna izin vermeyiz,” sözleriyle kırmızı çizgilerini hatırlattı. Ayrıca, Suriye’de yaşayan Kürtlerin Baas rejimi döneminde haklarının verilmemesinden doğan çatışmalara atıfta bulunarak, bugünün Şam hükümetinin tüm etnik unsurlara haklarını teslim ettiğini ve “kazananın Suriye halkı olduğunu” söyledi. İnsanların yurtlarına dönme mücadelesinin de bu kazanımın bir parçası olduğunu ekledi.
İran’daki sosyal huzursuzluklar ve iç siyasete dair meselelerin İran’ın kendi iç meselesi olduğu yönündeki Türkiye’nin ilkesel duruşunu yineleyen Kılıç, “Dışarıdan bir askeri müdahalenin veya başka şekilde bir müdahalenin olumlu sonuç vermeyeceği” düşüncesini açıkça dile getirdiklerini belirtti. Türkiye olarak, herhangi bir sorunun diplomasi ve müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini her fırsatta vurguladıklarını aktardı.
Kılıç, bu bağlamda, “Türkiye olarak burada da hep yapıcı bir rol, yapıcı bir yaklaşım üstlendik,” diyerek, İran eksenindeki mevcut gerilimin de diplomasi, müzakere ve masada yapılacak görüşmelerle çözülmesi yönündeki çabalarının devam edeceğini bildirdi. Bu açıklamalar, Türkiye’nin bölgesel krizlere yaklaşımında diyaloğu ön planda tutan, çözüm odaklı bir aktör olduğunu bir kez daha gösterdi.
