Türk şirketi Qubitrium, SpaceX ile uzaya gönderdiği QubitCore ile kuantum interneti kurma hedefinde. Starlink’in kuantum versiyonu hedefleniyor.
Türk teknoloji şirketi Qubitrium, SpaceX’in Transporter-16 misyonu kapsamında uzaya gönderdiği QubitCore ile kuantum interneti kurma yolunda önemli bir adım attı. Şirket kurucusu Dr. Kadir Durak, hedeflerinin Starlink projesinin kuantum versiyonunu hayata geçirmek olduğunu belirtti.
QubitCore, uzay tabanlı kuantum iletişim görevleri için özel olarak tasarlanmış bir kuantum anahtar dağıtım sistemi olarak görev yapıyor. Bu teknoloji, kuantum fiziği prensiplerine dayanarak hızlı, güvenli ve kırılması zor bir iletişim altyapısı oluşturmayı amaçlıyor.
Qubitrium’un çalışmaları 2008 yılına dayanırken, şirket 2020’de İstanbul’da kuruldu. Genç ve dinamik bir ekip tarafından yönetilen şirket, Hollanda’da da bir şubeye sahip. Dr. Kadir Durak, ekibin çoğunluğunun üniversite öğrencilerinden oluştuğunu ve bu sayede akademik çalışmalarla entegre bir şekilde yetenekli insan kaynağı yetiştirdiklerini ifade etti.
Şirket, kuantum algılama, kuantum haberleşme ve dağıtılmış kuantum hesaplama alanlarında ürünler geliştiriyor. Uzayda çalışan bir kuantum ürününün ticari olarak sunulabilmesi için uzay geçmişinin kritik önem taşıdığına dikkat çeken Durak, teknolojilerini uzaya göndererek gerekli referansı oluşturduklarını vurguladı.
Bir sonraki aşamada kuantum internet ile algılama, haberleşme ve dağıtılmış kuantum hesaplama alanlarında bütünleşik bir yapı kurmayı hedeflediklerini belirten Durak, bu hedef için uzayda bir dolanıklık kaynağına ihtiyaç duyulduğunu ve QubitCore ile bu kaynakların çalıştırılarak dünyaya foton iletildiğini açıkladı.
Küresel kuantum internetini kurabilmenin yolunun küp uydu teknolojisini kullanmaktan geçtiğini belirten Durak, Starlink projesinin kuantum versiyonunu hayata geçirmeye çalıştıklarını ve bu alanda gerekli teknolojileri geliştirip ticarileştirdiklerini söyledi. Yakın zamanda uzay tabanlı kuantum bellek geliştirme projesine başladıklarını ve bunu da ticari bir ürün haline getirmeyi hedeflediklerini ekledi.
QubitCore’un 30 farklı alt modülden oluştuğunu ve normalde oldukça büyük olan tek foton dedektörlerini başparmak boyutlarına indirdiklerini belirten Durak, bu minyatürizasyonun ve modüler yapının maliyet etkinliği sağladığını ve kuantum internetin gerçekleşmesi için ticari örneklere odaklanmanın önemini vurguladı. Bu sayede dünya genelinde alanda öne çıktıklarını ifade etti.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı savunma firmalarıyla işbirliği yapan Qubitrium, NATO’nun derin teknolojiler programı DIANA kapsamında da desteklenen firmalardan biri. Türkiye’de kuantum teknolojilerine yönelik ilginin arttığını belirten Durak, savunma, telekomünikasyon, enerji ve finans gibi farklı sektörlere yönelik çözümler geliştirdiklerini dile getirdi. Türk Telekom ile yapılan anlaşma ve 6G üzerine çalışan AR-GE ekipleriyle sürdürülen işbirlikleri de bu alandaki gelişmeleri gösteriyor.
NATO etkinliği kapsamında dronlarla kuantum haberleşme demosu gerçekleştiren şirket, sürü dronlarla sahada kullanılabilecek bir teknoloji geliştirmeye odaklanıyor. Kesintisiz dron haberleşmesinin sağlanması ve kontrol kaybının önlenmesi için kuantum haberleşmenin ideal bir çözüm sunduğunu belirten Durak, savunma alanında yürütülen kuantum LİDAR projesinin de bu ihtiyaca çözüm getirdiğini sözlerine ekledi.
