Asrın felaketinde büyük yara alan Antakya’nın simgesi Habib-i Neccar Camii, titiz bir restorasyonun ardından yeniden ibadete açıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve 28 yıllık imam Fethullah Uğraş’ın duygusal sözleriyle anılan bu diriliş, şehrin umudunu tazeledi ve Hatay’ın kalbinin yeniden attığını gösterdi.
Asrın felaketinin en derin izlerini taşıyan Hatay, üç semavi din için de kutsallığıyla bilinen kadim bir şehir. Ancak 6 Şubat 2023’te yaşanan yıkım, sadece binaları değil, şehrin köklü tarihini ve manevi miraslarını da adeta paramparça etti. Binlerce can yitirilirken, enkazın ardından kalan devasa boşluklar, yüreğimizdeki deprem acısının en acımasız sembolü haline geldi. Bu yıkımın tam ortasında ise Anadolu’nun ilk camisi olma özelliğini taşıyan Habib-i Neccar Camii de tamamen yerle bir oldu.
Caminin sadece duvarları değil, aynı zamanda Yasin Suresi’nde adı anılan Habib-i Neccar Hazretleri’nin 4 metre altındaki türbesi de enkaz altında kalmıştı. Bu durum, Hataylılar için sıradan bir tarihi yapının ötesinde, manevi bir kökün koparılması anlamına geliyordu. Şehrin hafızası, adeta kalbi durmuştu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen “Asrın İnşa Seferberliği”, bu yaraları sarmak için dev bir adımı temsil ediyordu. Hatay genelinde 153 binden fazla ev ve iş yeri yeniden yükselirken, şehrin gözbebeği olan Habib-i Neccar Camii, Tarihi Uzun Çarşı, Hükümet Konağı ve Tarihi Meclis binası gibi sembol yapılar da büyük bir özenle ihya edildi.
Habib-i Neccar Camii’nin yeniden inşası için ise Hz. Mevlana’nın kadim şehri Konya devreye girdi. Konya Büyükşehir Belediyesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile el ele vererek, adeta bir vefa borcu edasıyla çalışmalara başladı. Enkaz yığınlarının arasından her bir taş titizlikle toplanarak, caminin her bir metrekaresi aslına sadık kalınarak yeniden örüldü. Usta ellerin ince işçiliğiyle caminin her köşesi, geçmişin ruhunu geleceğe taşıyacak şekilde yeniden nakşedildi.
6 Şubat 2023’teki o kara günden tam 1055 gün sonra, takvimler 27 Aralık 2025’i gösterdiğinde, Habib-i Neccar Camii yeniden kapılarını açtı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı cuma namazıyla cami, adeta küllerinden doğarak ibadete açıldı. Bu sadece bir binanın açılışı değil, Antakya’nın ruhunun yeniden canlanışıydı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bu tarihi anı sosyal medya hesabından duygu yüklü sözlerle paylaştı. Antakyalı olan ve 28 yıldır Habib-i Neccar Camii’nde görev yapan 56 yaşındaki İmam Fethullah Uğraş’ın çarpıcı ifadelerine atıfta bulunan Bakan Kurum, “Evimi değil, camimi merak ettim” diyen İmam Uğraş’ın sözlerini alıntıladı. Kurum, “Çünkü Habib-i Neccar Antakya’nın kalbiydi. Çok şükür yeniden ibadete açıldı. Hatıralar, dualar ve umutlar eskisi gibi yine bu kubbenin altında buluşuyor” diyerek, şehrin manevi dirilişine vurgu yaptı.
Asrın felaketinde kendi evi yıkılan ve eşiyle birlikte 5 saat enkaz altında kalan İmam Fethullah Uğraş, memleketi Akçaova Köyü’nde 38 yakınını kaybetmişti. Ankara’da gördüğü tedavi sonrası yeniden Antakya’ya dönen Uğraş, yaşadıklarını ve caminin yeniden doğuşunu anlattı:
“Hatay’da 1200 imamdan biriyim ama beni ayrıcalıklı kılan, Habib-i Neccar Hazretleri’nin gölgesinde hizmet etmekti. Anadolu’da yapılmış ilk cami… Cenab-ı Hakk’ın Kur’an’da övdüğü, Peygamber Efendimizin hadislerinde övgüye mazhar olmuş bir zatın adını taşıyor bu cami. Hatay’ın en kıymetli varlığıdır. Dolayısıyla en kıymetli varlığını kaybedenin duygularını yaşadık” diyen Uğraş, o anı şöyle dile getirdi: “Bir insanın dışarıdan gelip de evinin yerle bir olduğunu görmesi gibi… Tüm Antakyalılar olarak Habib-i Neccar Camii’nin enkazını görmek bizim için tarifi olmayan büyük bir acıydı. Kendi evimizden hiç bahsetmedik, benim evim de yıkıldı ama Habib-i Neccar Camii kadar evimi merak etmedim desem yeridir. Yani Antakya’yı bir insana benzetirsek; Habib-i Neccar Hazretleri o insanın kalbidir. Cami enkazını gördüğünde insanlar kalbi durmuş bir insanı gördü. Şu an camiyi ayakta gördüklerinde ise yeniden hayata dönmüş bir insanı görüyorlar.”
Ankara’daki tedavi sürecinde bile memleketine dönme umudunu hiç kaybetmeyen Uğraş, o günleri şöyle hatırlıyor: “Bir televizyon muhabiri bana sorduğunda onlara da demiştim; çok kısa zamanda Antakya inşallah yeniden ayağa kalkacak ve hepimiz Antakya’ya döneceğiz. Dediğim gibi de oldu elhamdülillah.”
Caminin inşa sürecinde yaşadığı bir anıyı ise gözleri dolarak anlatıyor Uğraş: “İnşaat halindeyken geldiğimde işçiler beni görünce ‘hocam bir namaz kılalım avluda birlikte’ dedi. Birlikte avluda namaz kıldık. Bunlar tarifi olmayan duygular. Sonra minarenin metre metre yükseldiğine şahitlik ettik. Her bir aşaması ayrı bir heyecandı tabii… İhya edildi ve bunun da Antakyalı için değeri çok büyük.”
Yeniden ibadete açılan caminin vatandaşlardan yoğun ilgi gördüğünü belirten İmam Uğraş, bu sevincin içinde buruk bir acı taşıdıklarını da dile getiriyor: “Cemaatimiz olan insanların birçoğu depremde rahmetli oldular. Deprem şehidi oldular. Yani caminin ilerlemesinden mutlu oluyorduk ama şu an bile gözümüz o göremediğimiz insanları, depremde şehitlerini arıyor. Kelimeler bazen duygularınızı ifade etmiyor; diliniz duygularınıza tercüman olamıyor; aslında şu anda onu yaşıyorum ben. Buna rağmen cemaatimiz 6 Şubat öncesinden daha fazla diyeyim, gerisini siz anlayın. Aşırı ilgi gösteriyorlar. Ağlayanı mı dersin, boynumuza sarılanı mı dersin.”
Büyük bir şevkle görevine devam edeceğini belirten Uğraş, son sözlerinde vefanın altını çizdi: “Habib-i Neccar’ın böyle dimdik ayakta olduğunu, yeniden ihya olduğunu gören her bir Antakyalı, Antakya’nın yeniden hayata döndüğüne artık kalben, ruhen, bütün zerreleriyle inanıyor. Habib-i Neccar’ın torunları olarak, Hazreti Mevlana’nın torunlarına sonsuz müteşekkiriz.”
Hatay Valisi Mustafa Masatlı da duygulara ortak olarak, “Camimiz hem eskisinden daha sağlam hem eskisinden daha derli toplu çarşısıyla ve kütüphanesi ile birlikte külliye şeklinde insanlarımızın hizmetine sunuldu” ifadelerini kullandı.
