Kartalkaya Grand Kartal Otel’de bir yıl önce 21 Ocak’ta yaşanan ve 78 kişinin hayatını kaybettiği yangın faciasının birinci yıl dönümünde, o kara gece ve sonrasındaki adli süreç hâlâ hafızalardaki tazeliğini koruyor. Yangının çıkış nedeninden, can kurtarma mücadelelerine, güvenlik kamerası kayıtlarından bilirkişi raporlarındaki çarpıcı detaylara kadar her şey, ibretlik bir ders niteliğinde.
Bundan tam bir yıl önce, 21 Ocak tarihinde Kartalkaya’nın zirvesinde yükselen Grand Kartal Otel’de yaşanan yangın faciası, ülke gündemine kara bir leke olarak kazınmıştı. Bir mutfak ekipmanından başlayıp hızla yayılan alevler, 78 insanımızın hayatına mal olmuş, 137 kişiyi de yaralamıştı. Bu trajik olayın birinci yıl dönümünde, o kâbus dolu gecenin izleri ve ihmaller zinciri, yüreğimizi dağlamaya devam ediyor.
Takvimler 21 Ocak’ı gösterirken, saatler 03.16‘yı vurduğunda, otelin restoran kısmındaki “showroom” olarak adlandırılan alanda bulunan bir “grill plate” cihazı, dehşet verici olayın ilk fitilini ateşledi. Bir anda ortaya çıkan dumanlar, kısa sürede alevlere dönüştü. İddiaya göre, yüksek sıcaklığa dayanıklı olması gereken LPG fleksi hortumunun erimesiyle gazın alev alması, yangını kontrol edilemez boyutlara taşıdı.
Haberin ulaşmasıyla birlikte, Bolu merkezden, çevre ilçelerden ve civar illerden çok sayıda itfaiye, AFAD, UMKE ve sağlık ekibi bölgeye akın etti. Dönemin İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır gibi üst düzey yetkililer de olay yerine gelerek incelemelerde bulundu. Toplamda 156 araç ve 428 personelin seferber edildiği bu amansız mücadele, ihbarın gelmesinden 36 saat sonra ancak tamamlanabildi.
Yangının başlangıç anından, katliamdan kaçış çabalarına kadar her anı, otelin güvenlik kameraları tüm çıplaklığıyla kaydetmişti. Mutfak bölümündeki kayıtlarda, dumanları fark eden personelin panik içinde yangın söndürme tüpünü bile kullanmadan kaçması ve alevlerin hızla yayılması yer alıyor. Restoran kısmında ise “grill plate” cihazından yükselen alev ve dumanlar, facianın boyutlarını gözler önüne seriyor.
Kayıtlar, tatilcilerin o can havliyle çarşafları birbirine bağlayarak camlardan sarkıtarak kurtulmaya çalıştığını gösteriyor. Otelin ana giriş kapısından dışarı fırlayanlar, sundurmalara dayanan merdivenlerle kurtarılmaya çalışılanlar… Otopark görüntülerinde ise kimilerinin camlardan sundurmaya, oradan da yere inmeye çabaladığı, hatta beşinci kattan çarşafa tutunarak inmeye çalışan bir kişinin düştüğü anlar yürekleri dağlıyor. Binanın arka cephesinden yükselen alevler geceyi aydınlatırken, lobide yükselen dumanlar kapalı otoparkı da esir alıyordu.
Kameralar, otelin Genel Müdürü Emir Aras ve ailesinin yangın başladıktan kısa bir süre sonra odalarını terk etme anlarını da kaydetmişti. Bilirkişi raporuna göre yangın 03.16‘da başlarken, Aras ailesi saat 03.34‘te odalarından koşarak ayrılıyor. Görüntülerde, Emir Aras’ın 7. kattaki odasından çıktıktan sonra koridorda koşup tekrar odaya döndüğü, eşi Elif Aras’ın panik içinde koridora baktığı ve bir süre sonra tüm ailenin giyinmiş bir şekilde odadan çıkıp dumanla kaplanan koridor boyunca kaçtığı anlar yer alıyor.
Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü’nün raporuna göre, yangın ihbarı ve ekiplerin çıkış saati 03.30 iken, olay yerine varış ve müdahale saati tam 04.24 olarak kayıtlara geçti. Yani yangının başlamasından tam 1 saat 8 dakika sonra ilk müdahale yapılabildi. Raporda, “Olay yerine ulaşıldığında, Grand Kartal Otel’in alevli şekilde yandığı görüldü. Yangın tarafımızca söndürülmüştür. Otel ön cephesinden merdivenli araç ile 50’den fazla vatandaş bulundukları odaların camlarından alınarak tahliye edilmiştir. Binanın arka cephesine merdivenli araç ve arazöz girişi, karlı yol ve gevşek zemin sebebiyle mümkün olmadığından atlama yatağı ile 1 vatandaş kurtarılarak tahliye edilmiştir” ifadeleri yer aldı. Rapor, otelin tamamının kullanılamaz hale geldiğini de vurguladı.
Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında, otel yetkilileri, çalışanları ve denetlemeden sorumlu kurumların yöneticileri gözaltına alındı. Alanında uzman öğretim üyelerinden oluşan teknik bilirkişi heyeti, hazırladığı raporu Başsavcılığa sundu. Raporda, yangının LPG gazının etkisiyle büyüdüğü, dumanların merdiven boşluklarını baca gibi kullanarak üst katlara yayıldığı, ahşap kaplamalar sayesinde otelin hızla yandığı ve otelin “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” şartlarını sağlamadığı net bir dille belirtildi.
Raporun en can alıcı kısmı ise sorumluluk dağılımıydı. Yangının çıkmasında, büyümesinde ve önlemlerin alınmamasında otel sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ile LPG tesisatındaki ihmallerden sorumlu yetkililer “birinci derecede asli kusurlu” bulundu. Ayrıca, otelin yangın önlemlerini ve güvenliğini denetlemeyen veya eksik denetleyen Kültür ve Turizm Bakanlığı, Bolu İl Özel İdaresi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü yetkilileri de “birinci derecede etkili” olarak gösterildi.
Bilirkişi heyeti, raporunda şu çarpıcı ifadeye yer verdi: “Olayın öngörülebilir, basit önlemlerle engellenebilir ve sonuçları yok edilebilir bir yangın olduğu, belirtilen ihmaller zincirinin olayın gerçekleşmesi, engellenememesi, yayılması ve çok fazla kişinin hayatını kaybetmesiyle doğrudan ilişkili ve illiyet bağı birçok noktadan birden fazla kere kurulmuştur.” Bu cümleler, faciayı “geliyorum” diyen bir felaket olarak tanımlıyor.
Soruşturma kapsamında otel sahibi Halit Ergül, Genel Müdür Emir Aras ve aralarında yönetim kurulu üyeleri, otel müdürü, muhasebe müdürü, Bolu Belediyesi yetkilileri, İl Özel İdaresi yöneticileri ve otel personelinin de bulunduğu birçok kişi tutuklandı. Bu tutuklamalar, adaletin tecelli etmesi adına önemli bir adım olarak görüldü.
Yangında hayatını kaybeden 78 vatandaşımız, Bolu, İstanbul, Ankara, Mardin, Adana, Bartın, Manisa, Konya, Bursa, Kayseri ve İzmir gibi farklı şehirlerde son yolculuklarına uğurlandı. Bu büyük kayıp karşısında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan başta olmak üzere, siyasi parti liderleri ve sivil toplum kuruluşları taziye mesajları yayımladı. Ülke genelinde 1 günlük yas ilan edilmesi, acının ne denli büyük ve derin olduğunu bir kez daha gösterdi.
Kartalkaya yangını, sadece bir otel yangını değil, aynı zamanda kurumsal ihmallerin ve denetimsizliğin acı bir sonucu olarak tarihe geçti. Birinci yıl dönümünde, yitirilen canların aziz hatırası önünde saygıyla eğilirken, benzer faciaların bir daha yaşanmaması adına ders çıkarılması gerektiği gerçeği, yüreklerimizi bir kez daha titretmektedir.
